Һыу лабиринты — нейрофән һәм тәртип тикшеренеүҙәре өлкәһендә киң ҡулланылған эксперименталь аппарат. Ул кимерселәрҙә, ғәҙәттә сысҡандарҙа һәм сысҡандарҙа киңлектә өйрәнеү һәм хәтерҙе баһалау өсөн тәғәйенләнгән. Һыу лабиринтының төп принцибы хайуанды ҙур һыу пулына урынлаштырыуҙы үҙ эсенә ала, был һөт порошогы кеүек ағыулы булмаған матдә менән асыҡланмаған эшләнә. Һыу өҫтөнән генә түбәнге йәшерен платформа бар. Хайуан тирә-яҡ мөхиттә киңлек сигналдарын ҡулланып платформаны табырға өйрәнергә тейеш.
Һыу лабиринтында хайуандарҙы башҡарыу йыш ҡына уларҙы танып белеүҙең мөһим күрһәткесе тип иҫәпләнә, бигерәк тә киңлектә өйрәнеү һәм хәтер. Һыу лабиринтында яҡшы эшмәкәрлек, ҡыҫҡа ҡасыу латентлыҡ менән айырылып тора (хайуан өсөн платформа табырға кәрәк) һәм платформаға ҡабатланған һынауҙар аша туранан-тура юлдар, дөйөм алғанда, интакт танып белеүҙең функциялары менән бәйле. Икенсе яҡтан, насар эшмәкәрлек когнитив дефициттарҙы тәҡдим итә ала, был ҡартайыу, мейе йәрәхәтләнгән йәки генетик мутациялар кеүек төрлө факторҙарға бәйле булыуы мөмкин.
Нейротрансмиттерҙар һәм уларҙы ролдәре
Нейротрансмиттерҙар — мейеләге химик хәбәрселәр, улар физиологик һәм тәртип процестарының киң спектрында, шул иҫәптән өйрәнеү һәм хәтерҙә мөһим роль уйнай. Һыу лабиринтының эшмәкәрлегенә бер нисә нейротрансмиттер ҡатнашҡан.
Ацетилхолин
Ацетилхолин (ACh) — өйрәнеүгә һәм хәтергә бәйле иң яҡшы өйрәнелгән нейротрансмиттерҙарҙан һанала. Ул холинергик нейрондар тарафынан сыға, улар базаль алғы мейелә айырыуса күп. АХ мейеләге никотин һәм мускарин рецепторҙары буйынса ла эш итә. Һыу лабиринты контексында тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, холинергик функцияның боҙолоуы һыу лабиринтының боҙолоуына килтерергә мөмкин. Мәҫәлән, базаль алғы мейе холинергик нейрондарының йәрәхәттәре йәки холинергик антагонисттар (ACh рецепторҙарын блоклаусы наркотиктар) ҡасыу латентлыҡтарын һиҙелерлек арттыра һәм хайуандарҙы йәшерен платформаның урынын өйрәнеү мөмкинлеген боҙорға мөмкин. Киреһенсә, холинергик функцияны көсәйткән препараттар, мәҫәлән, ацетилхолинестераза ингибиторҙары (улар АХ тарҡалыуына юл ҡуймай), ҡайһы бер осраҡтарҙа һыу лабиринты эшмәкәрлеген яҡшырта ала.
Глутамат
Глутамат — мейеләге төп нейротрансмиттер. Ул синаптик пластичность менән ҡатнаша, был күҙәнәк өйрәнеү һәм хәтерҙең күҙәнәк нигеҙе тип иҫәпләнә. Һыу лабиринтында глутамат бер нисә төрлө рецепторҙарға тәьҫир итә, шул иҫәптән N - метил — D - аспартат (НМДА) рецепторҙары һәм альфа - амино - 3 - гидрокси - 5 - метил - 4 - изоксазолепропион кислотаһы (АМПА) рецепторҙары. AP5 кеүек препараттар менән NMDA рецепторҙарын блоклау һыу лабиринты өйрәнеүҙе ныҡ боҙа ала, был глутамат - медиациялы синаптик пластичность һыу лабиринтында киңлек өйрәнеү өсөн мөһим булыуын күрһәтә.
Дофамин
Дофамин — нейротрансмиттер, ул бүләк менән ҡатнаша - уға бәйле процестар, мотивация һәм мотор контроле. Һыу лабиринтында дофамин хайуандарҙа платформаны табыу өсөн мотивацияла роль уйнауы ихтимал. Мезолимбик һәм мезокортикаль системаларҙағы дофаминергик нейрондар мейенең төрлө төбәктәренә проектлау һәм хәтерҙә ҡатнашҡан төрлө төбәктәргә, мәҫәлән, гиппокамп һәм префронталь кортекс. Наркотиктар, дофамин сығарыуҙы арттырыу йәки дофамин рецепторҙары функцияһын көсәйтергә ҡайһы саҡта һыу лабиринт эшмәкәрлеген яҡшырта ала, бәлки, хайуандарҙы арттырыу өсөн’ мотивация бассейн тикшерергә һәм платформа табырға.
Серотонин
Серотонин (5 - HT) кәйеф, борсолоу һәм йоҡо көйләүҙә ҡатнаша. Ул шулай уҡ уҡыу һәм хәтер процестарына ниндәйҙер йоғонто яһай. Һыу лабиринтында аномаль серотонин кимәле йәки функцияһы эш һөҙөмтәлелегенә йоғонто яһай ала. Мәҫәлән, юғары кимәлдәге серотонин хайуандарҙа борсолоуҙы арттырыу менән бәйле булыуы мөмкин, был уларҙы платформа табыуға иғтибар йүнәлтергә мөмкинлек бирә. Ҡайһы бер тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, серотонин кимәлен модуляциялаусы препараттар һыу лабиринтының эшмәкәрлегенә үҙгәрмәй торған йоғонто яһай ала, был махсус рецептор субтиптарына бәйле маҡсатлы.
Һыу лабиринт эшмәкәрлеге һәм нейротрансмиттерҙар араһындағы бәйләнеш
Һыу лабиринтының эшмәкәрлеге һәм нейротрансмиттерҙар кимәле араһындағы бәйләнеш ҡатмарлы һәм ике йүнәлешле.
Бер яҡтан, нейротрансмиттерҙар кимәленең үҙгәрештәре һыу лабиринтының эшмәкәрлегенә туранан-тура йоғонто яһай ала. Үрҙә әйтелгәнсә, АХ, глутамат, дофамин йәки серотонин кимәлдәрендәге үҙгәрештәр йәки һыу лабиринтында киңлектә өйрәнеү һәм хәтерҙе яҡшыртыу йәки насарайыуға килтерергә мөмкин. Мәҫәлән, ҡартайыу йәки нейродегенератив ауырыуҙар арҡаһында АХ кимәленең кәмеүе һыу лабиринтының насар булыуына килтерергә мөмкин. Шулай уҡ, глутамат рецепторҙары блокировкалау платформа урынын өйрәнеү өсөн кәрәкле синаптик пластичлыҡты боҙорға мөмкин, был оҙайлы ҡасыу латентлыҡтарына килтерә.
Икенсе яҡтан, һыу лабиринт тренингы шулай уҡ нейротрансмиттерҙар кимәлендә үҙгәрештәргә килтерергә мөмкин. Һыу лабиринт бурысына ҡабатланған экспозиция мейеләге нейротрансмиттерҙар сығарыуҙа, синтезында һәм алмашыныуында үҙгәрештәргә килтерергә мөмкин. Мәҫәлән, һыу лабиринт тренингы гиппокампта АЧ-ны сығарыуҙы арттырыуы күрһәтелгән, был киңлектә өйрәнеү өсөн тәнҡитле мейе өлкәһе. Был ACh сығарыуҙы арттырыу синаптик пластичность еңеләйтергә һәм хайуандарҙы платформа урынлашҡан урынды өйрәнеү мөмкинлеген көсәйтергә мөмкин.
Ғилми-тикшеренеу һәм беҙҙең роле өсөн эҙемтәләр һыу лабиринт тәьмин итеүсе булараҡ
Һыу лабиринтының эшмәкәрлеге һәм нейротрансмиттерҙар кимәле араһындағы бәйләнеште аңлау тикшеренеүҙең төрлө өлкәләре өсөн мөһим әһәмиәткә эйә. Нейрофәндә ул беҙгә өйрәнеү һәм хәтерҙең нигеҙендә ятҡан нейрон механизмдарын яҡшыраҡ аңларға ярҙам итә ала. Һыу лабиринтының эшмәкәрлегенә йоғонто яһауын һәм нейротрансмиттерҙар кимәлен манипуляциялау юлы менән тикшеренүселәр нейротрансмиттер системаларының нисек үҙ-ара тәьҫир итешеүе тураһында төшөнсә ала ала, улар когнитив функцияларҙы ярҙам итә.
Наркотиктар эшләү өлкәһендә был бәйләнеште когнитив боҙолоуҙарҙы дауалау өсөн потенциаль препараттар скрининглау өсөн ҡулланырға мөмкин. Мәҫәлән, нейротрансмиттерҙар кимәлен модуляциялау юлы менән һыу лабиринтының эшмәкәрлеген яҡшырта алған препараттар Альцгеймер ауырыуы йәки когнитив кәмеү менән бәйле башҡа шарттар өсөн дауалау потенциалына эйә булыуы мөмкин.
Һыу лабиринты булараҡ, беҙ яҡшы - был тикшеренеүҙең мөһимлеген аңлайбыҙ. Беҙҙең һыу лабиринт системалары тикшеренүселәр өсөн тәртип һәм нейротрансмиттер функцияһы араһындағы бәйләнеште өйрәнеү өсөн теүәл һәм ышаныслы мәғлүмәттәр бирергә йүнәлтелгән. Беҙ юғары тәҡдим итәбеҙ - сифатлы һыу лабиринт ҡорамалдары, уларҙы ҡулланыу һәм хеҙмәтләндереүҙе еңел. Һыу лабиринтынан тыш, беҙ шулай уҡ башҡа бәйле продукция бирә, мәҫәлән,Хайуандар ҡылыҡтары тәртибен анализлау системаһы, 1990 й.Сысҡан вестибуляр Күҙ рефлексы һынау системаһы, һәмРадиаль ҡораллы лабиринт. Был продукттарҙы һыу лабиринты менән бергә ҡулланырға мөмкин, хайуандар тәртибе һәм нейрон функцияһын ентеклерәк аңлау өсөн.
Һатып алыу һәм хеҙмәттәшлек өсөн бәйләнешкә инеү
Әгәр һеҙ беҙҙең һыу лабиринт продукцияһы йәки башҡа ҡорамалдар менән бәйле, беҙ һеҙҙе һатып алыу һәм хеҙмәттәшлек өсөн беҙҙең менән бәйләнешкә инергә саҡырабыҙ. Беҙҙең команда белгестәре һеҙгә ярҙам итергә әҙер дөрөҫ һайлау өсөн продукция һеҙҙең тикшеренеүҙең ихтыяждары. Һеҙ тикшеренеу учреждениеһы, фармацевтика компанияһы, йәки академик лаборатория, беҙ һеҙгә иң яҡшы хәл итеү өсөн һеҙҙең тәртип тикшеренеүҙәре.
Һылтанмалар
- Моррис, РГМ (1984). Һыу үҫеше - лабиринт процедураһын өйрәнеү өсөн киңлек өйрәнеү сысҡан. Нейрофән ысулдары журналы, 11(1), 47 - 60.
- Сартер, М., & Бруно, Дж.П. (1997). Кортикаль холинергик индереү системаһы: төп фәндән алып когнитив терапияға тиклем. Мейе тикшеренеүҙәре тикшерелгән, 23(2 - 3), 209 - 224.
- Блисс, ТВП, & Коллингридж, Г.Л. (1993). Хәтер синаптик моделе: оҙайлы - гиппокампта сроклы потенциация. Тәбиғәт, 361(6407), 31 - 39.
- Шульц, У., Даян, П., & Монтегю, П.Р. (1997). Нейрон субстраты күҙаллау һәм бүләк. Фән, 275(5306), 1593 йыл — 1599.
- Бәхет, И. (1998). Депрессияла серотонин өсөн роль бармы? Биологик психиатрия, 44(3), 151 - 162.
